fibra, ae
fībula, ae
fībulo, āvī, ātum, āre
fīcēdula, ae
fīcētum, ī
fictīcius, a, um
fictile, is
fictilis, e
fictio, ōnis
fictor, ōris
fictūra, ae
fictus, a, um
fīcus, ī и ūs
fideicommissārius, a, um
[fideicommissum] передаваемый в порядке фидеикомисса Dig .
fideicommissum, ī
fidē-jubeo, jussī, jussum, ēre
fidēlia, ae
fidēlis, e
fidēliter
fīdens, entis
Fīdentia, ae
fidēs, eī
(у Pl, Lcr тж. ēī) f 1) вера, доверие, уверенность: fidem habere C (tribuere, adjungere C etc. , ferre V ) alicui верить (доверять) кому-л.; abrogare alicui fidem C не доверять кому-л.; ultra fidem Su невероятно; dolis addĕre fidem Pt придать обману правдоподобие; habere fidem O заслуживать доверие, быть надёжным, но : quis habebit dicentibus fidem? Pt кто поверит (нам) на слово?; si qua (dicenti) ~ est Pt если вы верите мне, т.е. уж этому можете поверить; timēre fidem oculorum Pt бояться поверить собственным глазам; fidem facere C, Cs, L внушать доверие (заставлять верить); aptum quiddam ad fidem faciendam C нечто способное внушить доверие (т.е. убедительное); ~ male ambulans rerum venalium Pt неважное качество товаров; propter (per) fidem decipere aliquem Ter, L злоупотребить чьим-л. доверием (обмануть чьё-л. доверие); ~ fieri non poterat Cs трудно было поверить (не верилось); 2) кредит: ~ concĭdit (sublata est) C кредит упал; ~ angustior erat Cs кредит сузился; res fidesque Sl состояние и кредит; 3) верность, честность, добросовестность: justitia creditis in rebus ~ nominatur C справедливость в вопросах доверия именуется добросовестностью; fidem rectumque colĕre O чтить честность и справедливость; fidem alicujus orare atque obsecrare C взывать к чьей-л. совести; 4) при клятвах : per fidem! Pl клянусь честью! или Pt молю (заклинаю) тебя!, тж. от всей души, искренно; fide meā! C честное слово!; (ex) bonā fide, (ex) optimā fide Pl, C etc. по чистой совести, по чести; 5) достоверность, истинность, подлинность (tabularum, litterarum C ; testimonii Dig ): ~ gaudii PJ неподдельная радость; ~ penes auctores erit Sl за истину пусть отвечают авторы; aliquid ex fide narrare Su правдиво рассказывать о чём-л.; ad (in) fidem rei alicujus L в доказательство чего-л.; fidem memoriae alicujus appellare Pt в доказательство ссылаться на чьи-л. воспоминания; 6) выполнение, исполнение (dictis addere fidem O ; verba (dicta) sequitur ~ O ): en haec promissa ~ est? V разве это называется выполнить обещания?; 7) уверение, обещание (fidem dare, accipere C, L etc. ): dare dexteram fidemque L дать руку в знак клятвы; contra interposĭtam fidem C вопреки данной клятве; fidem suam liberare (exsolvere) C, L сдержать слово; suam fidem in rem interponere Cs ручаться честным словом; fallere C (violare C , mutare L ) fidem, in fide non stare C не сдержать слова; ~ (publica) C государственная гарантия (обещание) безопасности, неприкосновенности; fidem publicam alicui dare C гарантировать кому-л. безопасность; 8) защита, покровительство (haec urbs est in fide meā C ; implorare fidem deum hominumque C ; in fidem recipere aliquem Cs ): sequi fidem alicujus Cs искать чьего-л. покровительства; tradere L (permittere, commendare, committere Ter , conferre C ) se или venire in fidem alicujus Cs отдаться под чьё-л. покровительство или сдаться на волю победителя; 9) упование, ожидание: segĕtis ~ H виды на урожай; 10) залог, порука (pacis pignus fidesque O ; ~ pacis et belli Fl ); 11) вероисповедание (a fide Christianorum discrepare CJ ); 12) символ веры (~ Nicaena CJ ).
fidēs, is
fidicen, cinis
fidicina, ae
fidicula, ae
fīdo, fīsus sum, ere
fīdūcia, ae
fīdūciāliter
fīdūciārius, a, um
fīdūcio, —, —, āre
fīdus, a, um
figlīna, ae
figmentum, ī
fīgo, fīxī, fīxum, ere
figulus, ī
figūra, ae
figūrātio, ōnis
figūro, āvī, ātum, āre
[figura] 1) придавать образ, образовывать, формировать, делать (ceras Col , equum Trojanum Pt ; corpus C ); лепить (vas Col , ova ex farīnā pingui figurata Pt ); 2) строить (pariĕtem ex lateribus Pall ); 3) творить, создавать (mundum C ); 4) расцвечивать, изукрашивать (orationem tam translatis verbis, quam propriis Q ); 5) представлять, воображать (sibi aliquid figurare Col, Sen ); 6) изображать, символизировать (Libra atque Aries autumnum verque figurant Lcn ).
filicātus, a, um
fīliola, ae
fīlius, ī
filix, icis
fīlum, ī
fimbria, ae
fimbriātus, a, um
fimum, ī
finālis, e
findo, fidī, fissum, ere
fingo, fīnxī, fictum, ere
fīnio, īvī (iī), ītum, īre
[finis] 1) замыкать в пределы, ограничивать, служить рубежом (Rhenus imperium populi Romani finit Cs ); класть предел, сдерживать (finire cupiditates C ); 2) определять, устанавливать, назначать (finire modum rei alicui, locum, tempus alicui C ; mors est omnibus finita C ): modus finiendi Q изъявительное наклонение || определять, исчислять (spatia temporis numero dierum Cs ); 3) разъяснять (causam Q ); 4) оканчивать (bellum Cs ; volumen VP ; sententias his verbis C ; vitam immaturā morte VP ); 5) : finire или pass. finiri умереть (morbo PJ ): finiit anno aetatis vicesimo T etc. он скончался на 20-м году жизни; finitā Juliorum domo T когда род Юлиев угас; 6) оканчиваться, прекращаться (diei occasu finire Amm ).
fīnis, is
fīnītē
fīnitimus, a, um
fīnītio, ōnis
fīnītīvus, a, um
fīnītor, ōris
fīo, factus sum, fierī
[pass. к facio] 1) возникать, рождаться (nihil fieri potest formosior C ; fit, quod haud fuerat O ); fiat Ter etc. пусть будет (так), ладно; 2) делаться, изготовляться (naves fiunt lĕvi materiā Cs ); 3) случаться, происходить, совершаться, бывать (fit clamor C , proelium L , commutatio rerum Nep ): hoc fit, quod... Cato это происходит оттого, что...; ut (fere) fit (ut fieri solet) C, QC etc. как обыкновенно происходит (бывает); saepe fit (ut) C, CC etc. часто бывает (что); fieri non potest (quin или ut non) C необходимо, чтобы; obviam alicui fieri C идти кому-л. навстречу; non fit sine periclo facĭnus magnum Ter великих дел, не сопряжённых с опасностями, не бывает; quod tibi fieri non vis, altĕri ne feceris Sententia Judaeorum apud Lampr не делай другому того, чего ты не хотел бы, чтобы делали тебе; 4) становиться, делаться (si fortuna volet, fies de rhetore consul J ): fit mihi timor C мне становится страшно; quid mihi (или de me) fiet? C что станется со мной?; si quid eo factum esset C если бы с ним приключилось что-л.; alicui melius est factum C кому-л. стало лучше; quicquid est, comiter fiet a me Pl всякий будет радушно принят мною; 5) быть назначаемым, избираться (aliquis fit consul, augur C etc. ); 6) быть уважаемым, цениться (ab aliquo magni, pluris, plurimi, tanti C etc. ); 7) мат. составлять, равняться (ter multiplicati quinquaginta fiunt centum quinquaginta Aug ); 8) быть приносимым в жертву (impers. fit diis L ): fit aliquā re L что-л. приносится в жертву.— См. тж. facio.
firmāmentum, ī
firmitās, ātis
firmiter
firmo, āvī, ātum, āre
[firmus] 1) делать сильным, крепким, тж. закалять, укреплять (vires V ; corpus labore C ): firmata aetas C,V зрелый возраст || воен. укреплять, усиливать, защищать, прикрывать (locum munitionibus Cs ; aciem subsidiis L ); 2) подкреплять, поддерживать, ободрять (animum C etc. ): firmare aliquem ad spem T обнадёживать кого-л.; 3) мед. закреплять (alvum solutam CC ); 4) утверждать, упрочивать (imperium Su ; pacem QC ); 5) подтверждать, свидетельствовать (засвидетельствовать) (aliquid jure jurando C ); утверждать, доказывать (aliquid ex aliquā re C ).
firmus, a, um
fiscālis, e
fiscella, ae
fiscina, ae
fiscus, ī
fissiculo, —, —, āre
[fissum] культ. разглядывать разрезы внутренностей жертвенных животных (преимущественно печени, в целях прорицания ) (exta fissiculanda Ap ).
fissum, ī
fissūra, ae
fistula, ae
fistulātus, a, um
fistulōsus, a, um