in
in-
in-accēnsus, a, um
in-accessus, a, um
неприступный (arx PJ ; lucus V ); недоступный, недостижимый (formositas Ap ): imitationi ~ Macr неподражаемый.
in-acēsco, acuī, —, ere
in-aedifico, āvī, ātum, āre
in-aequābilis, e
in-aequābilitās, ātis
in-aequālis, e
in-aequālitās, ātis
in-aestimābilis, e
in-affectātus, a, um
in-agitātus, a, um
in-albo, —, —, āre
in-amābilis, e
in-amārico, āvī, — , āre
in-ambulātio, ōnis
in-amoenus, a, um
ināne, is
ināniae, ārum
in-animis, e
inānio, īvī, ītum, īre
inānis, e
inānitās, ātis
ināniter
inārdēsco, ārsī, —, ere
in-ārēsco, āruī, —, ere
in-aro, āvī, ātum, āre
in-ascēnsus, a, um
in-audītus a, um
[in priv. + audio] 1) никогда не услышанный, неслыханный (sonus Lcr ; sententia Just ): inaudito more Pt неслыханным образом || неведомый (mare VP ); необычный, небывалый (vectigalia Su ); 2) невыслушанный, недопрошенный (aliquem inauditum damnare Just, Tert ); parte inauditā altēra SenT не выслушав другой стороны; 3) лишённый слуха (animal AG ).
in-auguro, āvī, ātum, āre
inaurātus, a, um
in-aurio, —, —, īre
in-auro, āvī, ātum, āre
in-auspicātus, a, um
in-ausus, a, um
in-calēsco, caluī, —, ere
in-callidus, a, um
in-candēsco, duī, —, ere
in-cānēsco, cānuī, —, ere
in-canto, āvī, ātum, āre
in-cānus, a, um
in-capistro, āvī, —, āre
in-cautus, a, um
in-cēdo, cessī, cessum, ere
incendiārius, a, um
incendium, ī
in-cendo, cendī, cēnsum, ere
[одного корня с candeo] 1) зажигать, поджигать, сжигать (facem, domum Sen ; urbem C ); возжигать (aram V ); 2) разжигать, топить (fornacem lignis Col ); 3) перегревать (caput in sole CC ): incensi aestus V лихорадка; 4) воспламенять, разгорячать, раздражать, возбуждать (aliquem, animum alicujus, cupiditatem C ; aliquem ad aliquam rem C ; incendi ad studia gloriā C ; incensus amore animus V ): equum calcaribus incendere Hirt дать шпоры коню; incensus irā C распалённый гневом; incensus dolore Nep обезумевший от боли; 5) потрясать (caelum clamore V ); 6) напрягать (vires V ); 7) подстрекать, возмущать, натравливать (aliquem in aliquem C ); 8) огорчать, расстраивать (aliquem querelis V ): contumelia incendi T почувствовать себя тяжко оскорблённым; 9) озарять, освещать (luna incensa radiis solis C ); 10) украшать (digitos vivis gemmis St ); 11) повышать в цене (annonam Vr ); 12) разрушать, губить (genus alicujus Pl ).
incēnsio, ōnis
incēnsor, ōris
incēnsum, ī
in-cēnsus, a, um
[censeo] не включённый в цензорские списки, не учтённый в переписи C, L .
incentio, ōnis
incentīvus, a, um
incepto, āvī, —, āre
inceptum, ī
inceptus, ūs
incerniculum, ī
in-cerno, crēvī, crētum, ere
in-cēro, āvī, ātum, āre
incertō, —, —, āre
in-certum, ī
in-certus, a, um
in-cesso, cessīvī (cessī), —, ere
incessus, ūs
incesti-ficus, a, um
incesto, āvī, —, āre
in-cestus a, um
inchoātīvus, a, um
inchoātus, a, um
inchoo (incoho), āvī, ātum, āre
in-cido, cidī, —, ere
[cado] 1) падать, попадать (in laqueos Q и laqueos Vulc ; in insidias, in manūs alicujus C , тж. incidere manus alicujus Ap ); наткнуться, натолкнуться (alicui и in aliquem C ); впадать (amnis incidit flumĭni L ); упасть (in foveam C ; ad terram V ): incidere in condicionem Ap подпасть под условие (договора); in damnationem incidere Ap проиграть тяжбу || врываться (patentibus portis — dat. L ): incidere ad aliquid faciendum C прийти к мысли что-л. сделать; in mentionem alicujus rei incidere C упомянуть о чём-л.; incĭdit in mentem alicui Ter, C кому-л. приходит в голову (на ум); in opinionem incidere T etc. прийти к мнению или приобрести репутацию; in sermonem incidere C заговорить (о чём-л.) или C вмешаться в разговор; но тж. : in sermonem hominum incidere C стать предметом людских толков; in aliquem diem incidere C прийтись на какой-л. день (совпасть с каким-л. днём); 2) бросаться, устремляться (in vallum portasque L ); нападать (alicui или in aliquem L ); 3) перен. охватывать, овладевать, объять (terror incĭdit alicui Cs ; pestilentia incidit in urbem L ); впадать (in insaniam C ): очутиться, оказаться: incidere in aes alienum C наделать долгов; in morbum incidere C заболеть; incidere caecitatem Ambr ослепнуть; incidere in iram Lact прийти в ярость; incidere in Diodorum C согласиться с мнением Диодора; 4) случаться, приключаться (bellum incĭdit Nep, Cs ): incĭdunt causae C бывают случаи || возникать, представиться (potest incidere quaestio Q ): sermo (или mentio L ) incĭdit de aliquā re C речь зашла о чём-л. (коснулась чего-л.).
in-cīdo, cīdī, cīsum, ere
[caedo] 1) надрезать (arborem Cs ); порезать, поранить (manum bH ); рассекать, вскрывать (corpora mortuorum CC ); разрезать, перерезать, перерубать (tortos funes V ; vincula, venas alicui C etc. ); нарезать (faces V ); 2) врезать, вырезать, высекать (nomina in tabula L ; incidere aliquid in marmore, in aes, in columna aenea C ; incidere leges ligno, amores arboribus V ): ferro dentes incidere O зазубрить железо, т.е. смастерить пилу || покрывать резьбой, гравировкой (incidere tabulam litteris L ); 3) обрезывать, подрезывать (pinnas C ; vites V ; arbores Cs, PM ); 4) резко обрывать, прекращать (ludum H ); 5) перебивать, прерывать (sermonem L ; ludum H ; deliberationem C ): genus vocis incidens C прерывающийся (прерывистый) голос; 6) предотвращать (novas lites V ); 7) лишать, отнимать (spem L ); 8) отменять, объявлять недействительным (testamentum Dig ).
inciēns, entis
in-cingo, cīnxī, cīnctum, ere
in-cino, —, —, ere
in-cipio, cēpī, ceptum, ere
incipisso, —, —, ere
incīsio, ōnis
incīsūra, ae
incīsus, a, um
incitāmentum, ī
incitātio, ōnis
incitātus, a, um
in-cito, āvī, ātum, āre
in-citus, a, um
in-citus, a, um
in-cīvīlis, e
inclāmito, —, —, āre
in-clāmo, āvī, ātum, āre
in-clārēsco, āruī, —, ere
in-clēmentia, ae
inclīnātio, ōnis
inclīnātivus, a, um
inclīnātus, a, um
in-clīno, āvī, ātum, āre
in-clūdo, clūsī, clūsum, ere
[claudo] 1) заключать, запирать (aliquem carcere Sen, L , in carcere C, L или in carcerem C ; inclusus labyrintho Pt ): includere se Heracleae или Heraclēam L запереться в Гераклее; 2) окружать, стеснить (hostes L ); ограничивать (aliquem angustiis temporis L ); 3) прививать (germen aliēna ex arbore V ); 4) включать, вставлять, помещать (orationem in epistulam C ; aliquid orationi C ; castra minora majoribus Cs ): oratio inclusa in libro quinto L речь, помещённая в пятой книге; includere smaragdum auro Lcr оправить изумруд в золото; verba versu includere C облекать слова в стихотворную форму; 5) преграждать, загораживать (viam L ); перен. подавлять, сдерживать, удерживать (vocem C ; lacrimas St ; libidines C, Sen ); 6) закрывать (ōs spongiā Sen ); 7) сжимать, стискивать (inclusis dentibus Sen ); 8) заканчивать, завершать (epistulam Sen ; fata Prp ); 9) ограничивать, замыкать (ab occidente Aegeo mari PM ).
inclūsio, ōnis
in-clutus, a, um
in-coāctus a, um
in-cōgitābilis, e
in-cōgitātus, a, um
in-cōgito, —, —, āre
in-cognitus, a, um
incohibilis, e
incola, ae
incolātus, ūs
in-colo, coluī, cultum, ere
incolumis, e
incolumitās, ātis
in-comitātus, a, um
in-commendātus, a, um
in-commōbilitas, ātis
in-commodē
incommoditās, ātis
incommodo, āvī, ātum, āre
[incommodus] 1) причинять неудовольствие, быть неприятным, беспокоить, быть в тягость (alicui C ); 2) мешать, затруднять (navigationem Dig ).
incommodum, ī
in-commodus, a, um
in-commūnis, e
in-compellābilis, e
in-compertus, a, um
incompositē
in-compositus, a, um
incomprehēnsibilis, e
in-cōmptus, a, um
in-concessus, a, um
in-concilio, āvī, —, āre
in-concinnus, a, um
in-concussus, a, um
in-conditus, a, um
incōnfūsus, a, um
in-congruēns, entis
in-conjugus, a, um
in-connīvus, a, um
in-cōnsīderātus, a, um
in-cōnsōlābilis, e
in-cōnstāns, antis
in-cōnstanter
in-cōnsuētus, a, um
incōnsultus, a, um
in-cōnsultus, (ūs)
in-cōnsummātus, a, um
in-cōnsūmptus, a, um
in-contemplābilis, e
in-continēns, entis
in-continentia, ae
in-conveniēns, entis
in-convertibilis, e
in-coquo, coxī, coctum, ere
in-corporātio, ōnis
in-corporo, āvī, ātum, āre
in-corruptus, a, um
in-crēbrēsco, bruī, —, ere
in-crēdibilis, e
in-crēdulus, a, um
incrēmentum, ī
increpito, āvī, ātum, āre
increpo, uī (āvī), itum (ātum), āre
in-crēsco, crēvī, —, ere
in-cruentus, a, um
in-crūsto, āvī, ātum, āre
incubātio, ōnis
incubātor, ōris
in-cubo, uī (āvī), itum (ātum), āre
incubo, ōnis
in-cūdo (cūdī), cūsum, ere
inculcātio, ōnis
in-culco, āvī, ātum, āre
[calco] 1) втаптывать, утаптывать (aream Col ); вдавливать, заделывать (semen paviculā Col ); затаптывать (foramen cinere Pall ); набивать (lanam alicui rei PM ); 2) вставлять, вводить, включать, вплетать (verba Graeca, sc. sermoni C ); 3) внедрять, запечатлевать (aliquid memoriae alicujus Q ); вдалбливать, внушать (aliquid alicui C etc. ): inculcatum est Metello, Apronium aratores evertisse C Метелл убеждён, что Апроний разорил земледельцев || навязывать (alicui aliquid и aliquem C, Sen ): se alicujus auribus inculcare C заставлять кого-л. слушать себя.
incultē
in-cultus, a, um
in-cultus, ūs
incumba, ae
in-cumbo, cubui, cubitum, ere
[cubo] 1) ложиться (на), опираться (обо что-л.) (incumbere toro V, Ap ; in scuta L ; aratro, olivae V — dat. ): silex incumbens ad amnem V скала, нависшая над рекой; aliorum incumbere famae J опираться на чужую славу, т. е. жить чужими заслугами; incumbere in gladium C etc. (incumbere gladio rhH, VM или ferro O etc. ) пасть на меч (т.е. заколоться мечом); Pergamum incubuit sibi SenT Пергам лежит в развалинах: 2) прилегать, примыкать (alicui или ad aliquid V , aliquid PM и in aliquid Dig ); 3) наклоняться, нагибаться (ad aliquem O и alicui Q ); 4) налегать: incumbere remis V наваливаться на вёсла; incumbere in (ad) aliquid C, Cs и alicui rei T, O стараться, заботиться о чём-л. (прилагать старание к чему-л., ревностно заниматься чем-л.); incumbere in alicujus cupiditatem C поддерживать чьи-л. стремления; incumbere omni cura in rem publicam C всецело отдаться государственным делам; 5) содействовать решению, решать (incumbere alicui rei L ; incumbere fato V ); 6) тяготеть, поражать (ira incumbit alicui или in aliquem T ); 7) устремляться, нападать, бросаться (in hostem L ; a fronte T ); обрушиваться, врываться, вторгаться (in Macedoniam T ; ventus incumbit mari V, VF и in mare Q ; tempestas incubuit silvis V ; cohors febrium incubuit terris H ); 8) стремиться, желать, склоняться (huc, in или ad aliquid C etc. ; eodem C ); 9) лежать на обязанности: ei incumbit probatio, qui dicit, non qui negat Dig доказывать обязан утверждающий, а не отрицающий.
in-cūnābula, ōrum
in-cūrātus, a, um
in-cūria, ae
in-cūriōsē
in-cūriōsus, a, um
in-curro, currī (cucurrī), cursum, ere
incursio, ōnis
incursito, —, —, āre
incurso, āvī, ātum, āre
[intens. к incurro] 1) набегать, натыкаться (alicui rei O ): incursare oculis Q бросаться в глаза; incursare auribus Q назойливо лезть в уши; 2) нападать, устремляться, бросаться (incursare in hostem L ; in aciem L и aciem T ; aliquem и in aliquem Pl ; incursare agros L ); 3) охватывать (dolor in aliquem incursat C ).
incursus, ūs
incurvātio, ōnis f
in-curvo, āvī, ātum, āre
in-curvus, a, um
incūs, cūdis
in-cūso, āvī, ātum, āre
in-custōdītus, a, um
in-cutio, cussī, cussum, ere
[qualio] 1) ударять (in aliquid, alicui rei): incutere ariĕtem muro L таранить стену; verbera incutere Sil осыпать ударами; imber grandinem incutiens QC дождь, смешанный с градом; 2) метать, бросать, кидать, швырять (saxa, faces et hastas T ); 3) внушать, вселять (alicui terrorem C ; pudorem H ); 4) причинять (alicui morbum Pl ): incutere alicui negotia H наделать кому-л. хлопот; incutere alicui errorem C ввести кого-л. в заблуждение; 5) выкрикивать, криком сообщать (alicui foedum nuntium L ); 6) придавать (vim ventis V ); 7) потрясать (incussit mentem pavor VF ).
indāgātio, ōnis
indāgātor, ōris
indāgātrīx, īcis
indāgo, āvī, ātum, āre
[indu + ago] 1) выслеживать, отыскивать чутьём (canis natus ad indagandum C ; indagare bestiarum cubilia Sen ); 2) изыскивать, разведывать (vias inusitatas C ); разыскивать, искать (indicia C ); добиваться (indagare misericordiam AG ).
indāgo, inis
inde
in-decēns, entis
in-decenter
in-deceo —, —, ēre
in-dēclīnābilis, e
in-decoris, e
in-decōrus, a, um
indēfectus, a, um
in-dēflexus, a, um
in-demnātus, a, um
[damno] неосуждённый: aliquem indemnatum interficere VP умерщвлять кого-л. без суда (без судебного приговора); ~ atque intestatus Pl неосуждённый и (даже) неуличённый, т.е. без суда и следствия.
indemnitas, ātis
in-dēscriptus, a, um
in-dēvōtio, ōnis
index, icis
in-dīcēns, entis
indicium, ī
in-dico, āvī, ātum, āre
in-dīco, dīxī, dictum, ere
indictio, ōnis
in-dictus, a, um
indidem
in-differēns, entis
indifferenter
indi-gena, ae
indigentia, ae
indigeo, guī, —, ēre
indiges, etis
in-dīgestus, a, um
indigetāmenta, ōrum
indigeto, —, —, āre
indīgnābundus, a, um
indīgnāns, antis
indīgnātio, ōnis
indīgnē
indīgnitās, ātis
in-dīgnor, ātus sum, ārī
in-dignus, a, um
indigus, a, um
in-dīligēns, entis
indīligentia, ae
ind-ipīscor, deptus sum, dipīscī
in-discrētus, a, um
in-discrīminātim
in-dispositus, a, um
in-dissolūbilis, e
in-distīnctus, a, um
in-dīviduitās, ātis
in-dīviduus, a, um
in-dīvīsus, a, um
in-do, didī, ditum, ere
in-docilis, e
in-doctus, a, um
indolēs, is
in-dolēsco, doluī, —, ere
[doleo] 1) болеть, чувствовать боль (oculi indolescunt PM ); 2) печалиться, огорчаться (aliquā re O и aliquid O, Ap ): indolesco me tam sero hoc cognoscere C мне больно (жаль), что я так поздно узнаю об этом; indolescere id ipsum O огорчаться по этой самой причине (этим самым); 3) болезненно ощущать (воспринимать, чувствовать) (indolescere tactum hominum Just ).
in-domitus, a, um
in-dormio, īvī, ītum, īre
in-dōtātus, a, um
in-dubito, —, —, āre
in-dūco, dūxī, ductum, ere
inductio, ōnis
inductor, ōris
inductus, (ūs)
indulgēns, entis
indulgenter
indulgentia, ae
indulgeo, dulsī, dultum, ēre
indultor, ōris
indūmentum, ī
ind-uo, uī, ūtum, ere
[одного корня с exuo] 1) надевать (induere alicui vestem; induere sibi torquem C ; induere anulum C, O ; induere galeam Cs ): indutus vestem (galeam) L, Cs надевший или на которого надели платье (шлем); 2) усваивать, принимать (mores Persarum QC ); 3) принимать на себя (munia ducis T ): induere personam judicis Sen брать на себя роль судьи; 4) придавать, присваивать, давать (alicui nomen C etc. ): induere avem Ap принять вид птицы; induere alicui speciem latronis L представить кого-л. разбойником; vino vetustatem induere PM делать вино старым; 5) внушать (alicui amorem AG ); 6) одевать, окружать, покрывать, снабжать (aliquid aliquā re): induere cratera coronā V украсить винную чашу цветами; arbor induit se pomis (in florem) V дерево покрывается плодами (цветами); indutus armis V вооружённый; indutus soccis C обутый; indutus galeā V со шлемом на голове; induere se (редко indui) in aliquid (alicui rei и aliquā re) запутаться, попасться (induere se in laqueum Pl ); 7) затевать, замышлять (seditionem, hostilia T ); 8) : induere se бросаться, натыкаться (induere se vallis, hastis L ): induere se mucrone V броситься на меч; induere se rei publicae Sen связать себя с государственными делами.
in-dūrēsco, ruī, —, ere
in-dūro, āvī, ātum, āre
industria, ae
industrius, a, um
indūtiae, ārum
indūtus, (ūs)
in-ēbrio, āvī, ātum, āre
in-edia, ae
in-effigiātus, a, um
[effigies] 1) неоформленный, бесформенный (~ informisque AG ); 2) не имеющий материальной формы (anima Tert ).
in-ēlabōrātus, a, um
in-ēlegāns, antis
in-ēluctābilis, e
in-ēmorior, —, morī
in-ēmptus (inēmtus), a, um
in-ēnārrābilis, e
in-ēnōdābilis, e
in-eo, iī (īvī), itum, īre
ineptia, ae
ineptio, —, —, īre
in-eptus, a, um
in-equito, —, —, āre
in-ermis, e и inermus, a, um
in-errābilis, e
in-erro, —, —, āre
in-ers, ertis
inertia, ae
inerticula, ae
in-ēsco, āvī, ātum, āre
in-ēvītābilis, e
неизбежный, неминуемый, неотвратимый (mălum Sen ; fulmen Q ): inevitabile crimen T обвинение, которое невозможно отвести.
in-excītus, a, um
in-excūsābilis, e
in-exercitātus, a, um
in-exhaustus, a, um
in-exōrābilis, e
in-expertus, a, um
in-expiābilis, e
in-explēbilis, e
in-explētus, a, um
in-explicābilis, e
in-expugnābilis, e
in-exstīnctus, a, um
in-exstinguibilis, e
in-exsuperābilis, e
in-extrīcābilis, e
īn-fallibilis, e
īnfāmia, ae
īn-fāmīs, e
[fama] 1) пользующийся дурной известностью (Alpes frigoribus infames L ); опасный (для мореходов) (scopuli H ); опороченный, покрытый позором (homo L etc. ): ~ re aliquā C и ob aliquid T опозоренный чем-л.; carmen infame O магическая формула, заклинание; digitus ~ Pers = digitus impudīcus (см. impudicus 3); 2) бесславный, постыдный, позорный (pax Eutr ; vita C ).
īnfāmo, āvī, ātum, āre
īn-fandus, a, um
īn-fāns, antis
īnfāns, antis
īnfantia, ae
īnfantīlis, e
īn-farcio, farsī, farsum (fartum, farctum), īre
īn-fatuo, āvī, ātum, āre
īn-faustus, a, um
īnfectio, ōnis
īn-fectus, a, um
[facio] 1) несделанный, невыполненный, несостоявшийся, несовершённый (scelus V ): re infectā (rebus infectis Nep ) discedere Cs уйти, ничего не сделав; infectā victoriā L не победивши; facta atque infecta V были и небылицы; facta infecta facere погов. Pl сделанное сделать несделанным (смысл : прошлого не воротишь); 2) необработанный, необтёсанный (materies Pt ): aurum infectum V золото в слитках; 3) невыполнимый, невозможный (mira et paene infecta Ap ): nihil ei infectum ratus Sl полагая, что для него нет ничего невозможного; но : damnum infectum Dig ущерб (лишь) возможный.
īn-fēcundus, a, um
īn-fēlīcitās, ātis
īn-fēlīx, īcis
īnfēnsē
īnfēnso, —, —, āre
[infensus] 1) действовать (против), нападать (на), тревожить (infensare Armeniam T ); 2) враждовать, относиться неприязненно: diis infensantibus T ввиду враждебного отношения богов.
īn-fēnsus, a, um
īnferī, ōrum (um)
īnferiae, ārum
īnferior, ius
[compar. к inferus] 1) находящийся ниже, нижний (labrum inferius Cs ); более низкий: in inferius ferri O опускаться; ex inferiore loco dicere C говорить, стоя внизу (не на трибуне); versus ~ O второй стих (элегического двустишия), т.е. пентаметр; 2) более поздний, последний (inferiores quinque dies Vr ); 3) более молодой, младший (aetate ~ C ); 4) численно меньший (~ numero navium Cs ); 5) низший по рангу (gradus, ordo C ); занимающий более низкое служебное (социальное) положение, подчинённый (crudelis erga inferiores rhH ); 6) уступающий (virtute haud ullo ~ Sen ); побежденный: proelio inferiorem discedere L быть побеждённым в бою.
īnferna, ōrum
īnfernās, ātis
īnfernus, a, um
[inferus] 1) (редко ) нижний, находящийся внизу (partes C ): mare Infernum Lcn Тусское (Этрусское) море; 2) подземный (gurges O ); относящийся к преисподней, принадлежащий к подземному царству (tenebrae H ): rex ~ V = Pluto; Juno inferna V = Proserpina; Diana inferna VF = Hecate; inferna rota Prp = колесо Иксиона; ratis inferna Prp = ладья Харона; palus inferna O = Styx; inferni Prp = infĕri.— См. тж. inferna и infernum.
īn-fero, intulī, illātum, īnferre
īnferus, a, um
(compar. inferior; superl. infĭmus или īmus) 1) нижний, находящийся внизу (limen inferum Pl ): infera in loca obire C заходить (о небесных светилах ); (mare) Inferum C etc. Нижнее (т.е. Этрусское) море; 2) подземный, преисподний, относящийся к царству мёртвых (inferi dii C ; infera flumina O ).— См. тж. inferi.
īn-fervēsco, ferbuī, —, ere
начинать кипеть, закипать (aqua infervescit sole PM ); начинать жечь, припекать (sol infervescit fronti Sil ).
īnfēsto, āvī, ātum, āre
īnfēstus, a, um
[одного корня с de-fendo и mani-festus] 1) небезопасный: terra infesta colubris O местность, кишащая змеями; 2) подверженный нападениям, угрожаемый, находящийся в опасности (pars Ciliciae C ; vita filii C ; via infesta excursionibus hostium C ): aliquid infestum habere C etc. (reddere, facere L ) = infestare; 3) враждебный, неприязненный (~ alicui C, T etc. или in aliquem C ; gens infesta Romanis Sl ); готовый к нападению (infesto exercitu procedere L ): infestis pilis C с поднятыми (или взятыми наперевес) копьями; 4) жестокий (scelus C ; bellum L ); 5) злобный (rabies animalium Ap ).
īn-ficio, fēcī, fectum, ere
[facio] 1) смешивать, пропитывать (aquam aliqua re O ): inficere aliquid veneno Just, Su отравить что-л.; 2) красить, окрашивать, раскрашивать (inficere lanas PM ; inficere se vitro Cs ; aequor infectum sanguine H ; infecta medicamine facies Pt ): arma sanguine infecta V оружие, обагрённое кровью; infectus sole PM загорелый; infectus pallore Cld побледневший, бледный; inficere diem O затмить дневной свет; cana senecta infecit caput Tib старческая седина покрыла голову; 3) обучать (aliquem artibus C ): inficere animos C воздействовать (иметь влияние) на умы; 4) напитывать, заражать (inficere aliquem superstitione T , vitiis Sen, C ; inficere animum desidiā; infici opinionum pravitate C ): infectum scelus V преступная натура.
īn-fidēlis, e
īnfidēlitās, ātis
īn-fīdus, a, um
īn-fīgo, fīxī, fīxum, ere
īnfimus (или īmus), a, um
īn-findo, fidī, fissum, ere
īnfīnītē
īnfīnītīvus, a, um
īnfīnītum, ī
īn-fīnītus, a, um
īnfirmātio, ōnis
īnfirmē
īnfirmitās, ātis
īnfirmiter
īnfirmo, āvī, ātum, āre
īn-firmus, a, um
īn-fit
īnfitiās
īnfitiātio, ōnis
īnfitiātor, ōris
īn-fitior, ātus sum, ārī
īn-flābilis, e
īnflammātio, ōnis
īn-flammo, āvī, ātum, āre
īnflātio, ōnis
īnflātus, a, um
īnflātus, ūs
īn-flecto, flexi, flexum, ere
īn-flexibilis, e
īnflexio, ōnis
īnflexus, ūs
īn-flīgo, flīxī, flīctum, ere
īn-flo, āvī, ātum, āre
īn-fluo, flūxī, flūxum, ere
īn-flūxio, ōnis
īn-fodio, fōdī, fossum, ere
īnfōrmātio, ōnis
īn-formīdātus, a, um
īn-fōrmis, e
īn-fōrmo, āvī, ātum, āre
īn-fortūnium, ī
īnfrā
īnfrā
īnfrāctus, a, um
īn-fragilis, e
īn-fremo, muī, —, ere
īn-frēnātus, a, um
īn-frendeo, —, —, ēre
īn-frēnis, e и īnfrēnus, a, um
īn-frēno, āvī, ātum, āre
īn-frequēns, entis
īnfrequentia, ae
īn-frico, fricuī, fricātum (frictum), āre
īn-fringo, frēgī, frāctum, ere
[frango] 1) переламывать (hastam L ); обламывать (cornu O ); надламывать (flores O ); разрывать (vestes O ); хрустеть или щёлкать (infringere articules Q ); 2) ослаблять, лишать силы (infringere virtutem alicujus T ; infringere impetūs T ); сломить (potentiam alicujus T ); подрывать, расстраивать, сокрушать (animum L ; vim militum Cs ; spem C ); нарушать (pacem Eutr ); искажать (veritatem T ); пресекать (conatūs adversariorum Cs ); прерывать (ambitum verborum C ): lingua infringitur Lcr язык заплетается; infringere vocem Sen лепетать; infracta loquela Lcr ласкающий лепет; explicatio infracta Sen вялый доклад; 3) уменьшать, сбавлять (tributa T ); 4) швырять (aulam in caput Pl ); ударять: infringere aliquid alicui Ter ударить кого либо чём-л.; infringere digitos cithărae St бряцать на кифаре; infractis manibus Pt хлопая в ладоши.
īn-frio, āvī, ātum, āre
īn-fructuōsus, a, um
īn-frūnitus, a, um
īn-fucātus, a, um
īn-fūcātus, a, um
īnfula, ae
īn-fulcio, fulsī, fulsum, īre
īnfundibulum, ī
īn-fundo, fūdī, fūsum, ere
īn-fusco, āvī, ātum, āre
īnfūsio, ōnis
in-gemino, āvī, ātum, āre
ingemīsco, gemuī, —, ere
[inchoat. к ingemo] 1) застонать, вздыхать C, V, O etc. ; горько жаловаться, тужить (in aliquā re C , ad aliquid Su , alicui rei L, QC, O etc. и aliquā re QC, V, VM ); 2) трещать (ignis ingemiscit SenT ); 3) оплакивать (aliquem C, V, St и aliquid Ap, Amm etc. ): ingemiscendus Amm достойный слёз, прискорбный.
in-gemo, muī —, ere
in-genero, āvī, ātum, āre
наделять от рождения, одарять, внушать, вдохнуть (natura ingenerat amorem C ; non ingenerantur hominibus mores C ); создавать, творить (societas, quam ingeneravit natura L ): ingeneratus C врождённый, прирождённый.
ingeniātus, a, um
in-geniculo, āvī, —, āre
ingeniōsē
ingeniōsus, a, um
[ingenium] 1) щедро одарённый от природы, даровитый, талантливый, изобретательный, остроумный (homo ~ et sollers C ): ~ ad causas O мастер придумывать причины || способный (ad и in aliquid O ; in aliquā re PM, M ); 2) пригодный, годный, удобный (ager ~ ad segĕtes O ): terra ingeniosa colenti O плодородная почва; 3) замысловатый (res O ).
ingenitus, a, um
in-genium, ī
in-gēns, entis
[in priv. + gigno] adj. 1) огромный (campus, numerus C ; arbor VF ); мощный, оглушительный (clamor L ; fragor V ); 2) замечательный, важный (genus V ); весьма значительный, сильный, великий, могущественный G . viribus opibusque T ): ~ famā V пользующийся великой славой; ~ rerum T совершивший великие подвиги.
ingenuē
ingenuitās, ātis
in-genuus, a, um
[in + gigno] 1) местный, здешний, туземный (fontes Lcr ; tophus J ); 2) родившийся от свободных родителей, свободнорождённый, благородного происхождения (homo ~ C ): in ingenuum nasci Pt родиться свободным; ~ est an libertinus? Pl он свободного звания или из вольноотпущенников?; 3) благородный (artes C, O, Pt ; vita C ); 4) искренний, откровенный, прямодушный (animus, homo C etc. ); 5) нежный (gula M ); изнеженный, слабый (vires O ); 6) врождённый, природный (indoles Pl ; color Prp ; verecundia Ap ).
in-gero, gessī, gestum, ere
ingestio, ōnis
in-gigno, genuī, genitum, ere
in-glōrius, a, um
in-gluviēs, ēī
ingrātē
ingrātia, ae
ingrātitūdo, inis
in-grātus, a, um
in-gravēsco, —, —, ere
in-gravido, —, —, āre
in-gravo, āvī, ātum, āre
in-gredior, gressus sum, gredī
ingressio, ōnis
ingressus, ūs
in-gruo, uī, —, ere
inguen, inis
in-gurgito, āvī, ātum, āre
[gurges] стремительно вливать, опрокидывать (merum ventri suo Ap ); погружать, топить (ingenium crebris poculis AG ): ingurgitare se бросаться, ринуться, утопать (in tot flagitia C ), (о реках ) впадать (Rhodanus paludi sese ingurgitat Amm ); se ingurgitare насыщаться, наедаться до отвала C или напиваться допьяна (ingurgitare se in vinum Pl и vino Lact ): ingurgitatus Pt, Macr пьяный.
in-habilis, e
in-habito āvī, ātum, āre
in-habito, —, —, āre
in-haereo, haesī, haesum, ēre
inhaerēsco, haesī, haesum, ere
in-hālo, āvī, ātum, āre
in-hibeo, buī, bitum, ēre
[habeo] 1) удерживать, останавливать (equum O ); оттягивать назад (frenos L ); удерживать, унимать (cruorem O ); сдерживать (impetum victoris L ; lacrimas QC ; aliquem C etc. ): inhibenda properatio est Ap следует умерить поспешность; uxor inhĭbens Ap строгая супруга; inhibere remos Q перестать грести; inhibere ferrum Pt вкладывать меч обратно в ножны; 2) (тж. inhibere remis, sc. puppim QC, Lcn и inhibere navem retro L ) грести назад, плыть кормой вперёд, табанить C ; 3) применять, употреблять (supplicium alicui C ): inhibere damnum L налагать денежный штраф; inhibere imperium in aliquem L осуществлять власть над кем-л.; inhibere modum L класть предел.
inhibitio, ōnis
in-hieto, —, —, āre
in-hio, āvī, ātum, āre
in-honestus, a, um
in-honōrātus, a, um
in-honōrificus, a, um
in-honōrus, a, um
in-horreo, —, —, ēre
in-horrēsco, horrui, —, ere
in-hospitālis, e
in-hūmānitās, ātis
in-hūmānus, a, um
in-ibī
in-igo, ēgi, actum, ēre
inimīcitia, ae
inimīco, āvī, ātum, āre
in-imīcus a, um
inīquē
inīquitās, atis
in-īquus, a, um
[aequus] 1) неровный, пересечённый (locus Cs, L ); крутой, обрывистый (mons O ; ascensus L ); 2) неравный (distributio Dig ; pugna V ); 3) неблагоприятный, вредный (caelum iniquum ad maturanda semina Mela ); неудобный, трудный (tempus, locus, via L, Cs ); опасный (palus iniqua nesciis T ): dorsum iniquum V опасная отмель; per aequa per iniqua погов. L при любых обстоятельствах, любым способом; 4) нерасположенный, враждебный, недоброжелательный (alicui C etc. ; Parcae H ): iniqui mei C мои противники (недоброжелатели); aequi (atque) iniqui L друзья и недруги; 5) слишком строгий, несправедливый (judex Ter ; pater Ter ; condicio C ); 6) негодующий: iniquae mentis H раздосадованный; возмущённый (vitiis alicujus H ): non iniqua inente O безропотно; iniquo animo aliquid ferre (pati) Ter, C, L переносить что-л. неохотно (с досадой); animo iniquissimo C с чрезвычайной неохотой; 7) слишком большой или слишком малый, т. е. неправильный (pondus, mensura Dig ); чрезмерный, непосильный (pondus V ); несоответствующий, неподходящий (alicui rei Pl etc. ); невыносимый, палящий (sol V ); скудный, плохой (messis G ).
initiāmenta, ōrum
initio, āvī, ātum, āre
[initium] 1) начинать: pluviā initiante Pall с началом дождливого сезона; med.-pass. начинаться (ver initiatur Eccl ); 2) посвящать, вводить в культовые таинства (в мистерии), допускать к тайному богослужению (initiare aliquem Cerĕri Su ; sacris Q ): initiatus C посвящённый (в мистерии); 3) перен. обучать, наставлять (aliquem alicui rei PJ ; studiis initiari Q ); 4) крестить (corpus alicujus Tert ).
initium, ī
initus, ūs
injectio, ōnis
injecto, —, —, āre
injectus, ūs
in-jicio, jēcī, jectum, ere
[jacio] 1) вбрасывать (ignem in domum C ; aliquid flammae Q ); injicĕre se устремляться, бросаться (in medios hostes C ; in ignem Ter ); сажать, погружать (milites in naves Cs ): injicere se погружаться, углубляться (in aliquid C ); 2) внушать, вселять (alicui timorem, spem C ); вызывать, возбуждать (admirationem, suspicionem Nep ; tumultum C ); 3) вводить, вставлять в речь, упоминать, обронить мимоходом (mentionem de aliquā re H ); 4) набрасывать, накидывать, надевать (frenos alicui C ): injicere pontem flumini L перекинуть (построить) мост через реку; injicere pallium in aliquem Pl и alicui C накинуть плащ на кого-л.; injicere brachia collo O или cervicibus manus Pt закинуть руки за шею (обнимать); injicere contemplationem super aliquid Pt бросить взгляд на что-л.; injicere plāgam alicui rei C нанести удар чему-л.; 5) налагать: injicere manĭcas alicui Pl наложить на кого-л. цепи (ручные оковы); injicere alicui manum VP, Sen, Pt, Vlg наложить руку на (остановить) кого-л. или Pt схватить (броситься на) кого-л.; mihi veritas ipsa manum injecit C сама истина меня остановила; injicere manum alicui (alicui rei) L, Sen etc. объявить кого-л. (что-л.) своим, заявить претензию (права), завладеть; injicere manum formae O разрушить (былую) красу (о старости ); injicere manum quieti alicujus PJ нарушить чей-л. покой; injicere alicui manum Pl, QC требовать кого-л. в суд.
in-jūcundus, a, um
in-jūdicātus, a, um
in-jungo, jūnxi, junctum, ere
in-jūrātus, a, um
in-jūria, ae
injūriōsus, a, um
injussus, a, um
не получивший приказания или непрошенный, действующий по собственному почину, сам собой H, V, Sen .
in-jussus, ūs
in-jūstitia, ae
in-jūstus, a, um
in-nāscor, nātus sum, nāscī
in-nāto, āvī, ātum, āre
innātus, a, um
in-necto, nexuī, nexum, ere
in-nītor, nīxus (nīsus) sum, nītī
in-no, āvī, ātum, āre
in-nocēns, entis
innocentia, ae
in-nocuus, a, um
in-nōdo, āvī, ātum, āre
in-nōtēsco, tuī, —, ere
in-novo, āvī, ātum, āre
in-noxiē
in-noxius, a, um
in-nūbilo, —, —, āre
in-nūbo, nūpsī, nūptum, ere
in-numerābilis, e
in-nuo, nuī, —, ere
in-nūptus, a, um
in-nūtrio, īvi, ītum, īre
in-oblītus, a, um
[obliviscor] незабывший, помнящий, перен. признательный, благодарный: inoblitā mente O с признательностью.
in-observantia, ae
in-occiduus, a, um
in-oculo, āvī, ātum, āre
in-odōrus, a, um
in-offēnsus, a, um
in-officiōsus, a, um
in-olēsco, olēvī, olitum, ere
inopia, ae
in-opīnābilis, e
in-opīnāns, antis
нечагощий, не ожидающий: aliquem inopinantem aggrĕdi Cs напасть на кого-л. врасплох; illo inopinante Cs когда он ничего не подозревал (неожиданно для него).
in-opīnātus, a, um
in-ops, opis
in-ōrnātus, a, um
inquam
in-quiēs, ētis
inquiēto, āvī, ātum, āre
inquiētūdo, inis
in-quiētus, a, um
inquilīnus, ī
inquinātus, a, um
inquino, āvī, ātum, āre
in-quīro, sīvī, sītum, ere
[quaero] 1) искать, разыскивать, отыскивать (corpus alicujus L ; vitia alicujus H ; verborum originem O ); 2) юр. искать оснований для жалобы, искать поводов к обвинению (inquirere in aliquem C ; de aliquā re QC ): nimium in se inquirere C быть слишком строгим к самому себе; 3) вникать, рассматривать, исследовать (inquirere in aliquid C или de aliquā re Q ; inquirere quid sit furere H ): inquirere in annos alicujus O стараться узнать (гадать), сколько лет осталось ещё прожить кому-л.
inquīsītio, ōnis
inquīsītor, ōris
īn-salūbris, e
īn-salūtātus, a, um
īn-sānābilis, e
īnsānia, ae
īnsānio, īvī (iī), ītum, īre
[insanus] 1) быть безумным, безумствовать, сходить с ума CC ; болеть бешенством (boves insaniunt PM ); 2) неистовство вать, терять рассудок (ex amore Pl и amore PM ; ex injuria Ter, L ): 3) предаваться дикой радости (insanire juvat H ): insaniam hilarem insanire Sen быть вне себя от радости; 4) быть одержимым страстью: insanire statuas emendo H быть помешанным на покупке статуй; insanire in libertinas H тратить на вольноотпущенниц всё своё состояние; insanire sollemnia H поддаться всеобщему безумию.
īnsānum
īn-sānus, a, um
in-satiābilis, e
īnsatiābiliter
īn-satiātus, a, um
īnsaturābiliter
īn-scalpo, (scalpsī), scalptum, ere
īn-scendo, scendī, scēnsum, ere
īn-sciēns, entis
īn-scientia, ae
īnscītia, ae
īn-scītus, a, um
īn-scius, a, um
īn-scribo, scrīpsī, scrīptum, ere
īnscrīptio, ōnis
īn-scrīptus, a, um
īn-sculpo, sculpsī, sculptum, ere
īn-seco, secuī, sectum, āre
īnsectātio, ōnis
īnsectātor, ōris
īn-sector, ātus sum, ārī
īn-sēmino, āvī, ātum, āre
īn-senēsco, senuī, —, ere
īn-sēnsibilis, e
īn-sēnsibilitās, ātis
īn-sepultus a, um
īn-sequor, secūtus (sequūtus) sum, sequī
īn-sero, sēvī, situm, ere
īn-sero, seruī, sertum, ere
īn-serpo, serpsī, serptum, ere
īnserto, āvī, ātum, āre
īn-servio, īvī (iī), ītum, īre
īnsessor, ōris
īnsībilātor, ōris
īn-sībilo, —, —, āre
īn-sideo, sēdī, sessum, ēre
[sedeo] 1) сидеть, восседать (alicui rei или aliquā re): insidēre equo C, L etc. сидеть на коне || иметь местопребыванием, находиться (penitus C ); покоиться (insĭdens capulo manus T ); 2) пребывать, корениться, засесть (dolor pedibus insĭdet PJ ): insidēre in mente alicujus C быть свойственным чьему-л. образу мыслей; 3) занимать (vias L, PJ ; locum T ); находиться наверху (insidēre collem PM ); населять (ea loca T ).
īnsidiae, ārum
īnsidiātor, ōris
īnsidior, ātus sum, ārī
īnsidiōsus, a, um
īn-sīdo, sēdī, sessum, ere
īnsīgne, is
īnsīgnio, īvī (iī), ītum, īre
[insignis] 1) отмечать, обозначать (annus calamitatibus insignītus Su ); 2) отмечать, выделять (aliquem tristi notā L ); украшать (clipeum auro V ; agros tropaeis V ).— См. тж. insignitus и insignita.
īn-sīgnis, e
[signum] 1) заметный, выделяющийся, бросающийся в глаза (debilitate corporis Su ); отмеченный, памятный (annus ~ incendio L ): ad deformitatem ~ C поразительно безобразный; 2) разукрашенный (vestis ~ auro et purpura QC ); 3) замечательный, выдающийся, необыкновенный, блистательный (virtus, juvĕnis C ); редкостный, небывалый, поразительный (odium, impudentia C ).
īnsīgnītus, a, um
īn-silio, luī (līvī), —, īre
īn-simulo, āvī, ātum, āre
обвинять, винить, возводить вину, навлекать подозрение (insimulare aliquem aliquā re, alicujus rei или aliquam rem): insimulare aliquem proditionis Cs обвинять кого-л. в измене; insimulare aliquem falso crimine L возводить на кого-л. напраслину; insimulare aliquem facinus tam malum Pl приписать кому-л. столь дурной поступок.
īn-sincērus, a, um
īnsinuātio, ōnis
īn-sinuo, āvī, ātum, āre
[sinus] 1) класть за пазуху (manūs Ap ); 2) впускать, пропускать, вводить (aliquid per saepta domorum Lcr ): Romani, quācumque intervalla essent, insinuabant ordines suos L римляне вклинивались своими отрядами во все интервалы (неприятельских войск); opes faciles insinuantur alicui Prp кому-л. легко достаётся благополучие; aliquem animo alicujus insinuare PJ сделать кого-л. чьим-л. любимцем; 3) (тж. se insinuare или med.-pass. insinuari) проникать, пролезать, пробираться (insinuare in forum C ; insinuare se inter equitum turmas Cs ; flumen mari se insinuat QC ); 4) (тж. insinuare se) вникать (penĭtus in causam insinuare C ); углубляться (in philosophiam se insinuare C ); проложить себе путь (ad causam se insinuare rhH ); вкрадываться, прокрадываться (suspicio alicujus rei insinuavit animis L ): insinuare (se) in alicujus familiaritatem (consuetudinem) C втереться в доверие к кому-л.; insinuare (se) alicui Su, Just снискать чьё-л. расположение.
īn-sisto, stitī, —, ere
īnsitīcius, a, um
īnsitio, ōnis
īnsitīvus, a, um
īnsitus, a, um
īn-sociābilis, e
необщительный, неуживчивый, не умеющий ладить (alicui L, T ): regnum insociabile QC, T неделимая верховная власть.
īn-solēns, entis
īnsolenter
īnsolentia, ae
īn-solēsco, —, —, ere
īn-solitus, a, um
īn-sōlo, āvī, ātum, āre
īn-solūbilis, e
īnsomnia, ae
īn-somnis, e
īn-somnium, ī
īn-sono, nuī, nitum, āre
īn-sōns, sontis
īn-sonus, a, um
īn-sōpītus, a, um
īnspectābilis, e
īnspectio, ōnis
īnspecto, āvī, ātum, āre
īnspector, ōris
īnspectus, (ūs)
īn-spērans, antis
[spero] не ожидающий: aliquo insperante Ter, Ctl, L etc. сверх чьего-л. ожидания; cecĭdit mihi insperanti C (это) случилось со мной против моего ожидания.
īn-spērātus, a, um
īn-spergo, spersī, spersum, ere
īn-spicio, spēxī, spectum, ere
[specio] 1) смотреть, глядеть, заглядывать (intro Pl ); разглядывать (faciem J ): inspicere (in) speculum Ter, Ph, Ap смотреться в зеркало; equi donati dentes non inspiciuntur погов. Hier дарёному коню в зубы не смотрят; horas inspicere Pt взглянуть на часы; 2) просматривать, разбирать (querelam Pt ); справляться, изучать, читать (inspicere libros Pl ; leges C ); 3) обозревать, озирать (ferramenta pugnantium Su ); 4) знакомиться (inspicere aliquem penitus PJ ): inspicere aliquem familiariter PJ быть близким с кем-л.; inspectus experimentis Col проверенный на опыте; 5) следить, исследовать (morbum alicujus Pl ); всматриваться, присматриваться: perlucet, si diligenter inspexĕris Sen это станет (тебе) ясным, если внимательно присмотришься; inspicite, quod ego inveni Pt послушайте, что я придумал; 6) разведывать, разузнавать (inspicere domos V ); 7) воен. производить смотр, инспектировать (inspicere arma, viros, equos L ); 8) культ. наблюдать (для прорицаний ) (exta T ; viscera J ).
īn-spīro, āvī, ātum, āre
īn-spoliātus, a, um
īn-spuo, uī, ūtum, ere
īn-stabilis, e
īnstāns, antis
īnstāns, antis n и īnstantia, ium
īnstantia, ae
īnstar
īnstar
īnstaurātīcius, a, um
īnstaurātio, ōnis
īnstauro, āvī, ātum, āre
īn-sterno, strāvī, strātum, ere
īnstīgātor, ōris
īnstīgo, āvī, ātum, āre
īn-stillo, āvī, ātum, āre
īnstīnctor, ōris
īnstīnctus, ūs
īn-stinguo, stīnxī, stīnctum, ere
īnstita, ae
īnstitor, ōris
īn-stituo, uī, ūtum, ere
[statuo] 1) ставить (amphoram H ): instituere boves ad aratrum Col запрягать волов в плуг; vestigia instituere V ступать || водружать (arborem Su ); сажать (laureas Su ); расставлять, размещать (partem copiarum, exercitum L ); 2) выстраивать, строить (instituere aciem Cs ); сооружать, воздвигать (строить) (turrim, pontem, naves Cs ); проводить (fossas Cs ); создавать, делать (opus H ); формировать, комплектовать (exercitum, duas legiones Sl ); 3) устраивать (res C ; convivium Su ; ludos O ): animum nequire ad cogitandum instituere Ter не быть в состоянии собраться с мыслями; aliquem in animum instituere Ter горячо привязаться к кому-л.; argumenta in pectus multa instituere Pl много дум передумать || приготовлять, доставлять, добывать (magnum pilorum numerum Cs ); приобретать (instituere sibi amicos C ); 4) вводить (legem C ); заводить (codicem C ); постановлять, устанавливать, учреждать (festos dies L ; libertatem et consulatum T ; aliquid in re militari Su ); 5) назначать (instituere aliquem herēdem, tutorem C ); 6) завязывать (amicitiam cum aliquo Sl ); 7) выставлять, выдвигать (condicionem C ); 8) организовывать, устраивать, приводить в порядок (civitatem C ): institutum est (ut) C принято (заведено) (что); 9) решать (instituere aliquid facere C ); предпринимать, приступать, начинать (instituere historiam C ; instituere iter C ; instituere historias scribere Nep ): perge, ut instituisti C продолжай, как начал; 10) наставлять, учить (adulescentes C ); обучать (instituere aliquem ad dicendum C ; instituere aliquem artibus Q ; aliquem Latine loqui Col ): instituere aliquem lyrā Q учить кого-л. игре на лире || дрессировать (elephantos QC ).
īnstitūtio, ōnis
īnstitūtor, ōris
īnstitūtum, ī
īn-sto, stitī, —, āre
(part. fut. act. īnstātūrus) 1) стоять (in aliquā re Pac etc. ; semper ante oculos Lcr ): instare rectam viam Pl быть на верном пути (быть правым); 2) находиться в непосредственной близости (Varus instat cum tribus legionibus Cs ): quod instat V теперешнее положение, настоящий момент; 3) наступать, близиться, предстоять (nox instat Sl ); надвигаться, угрожать (bellum instat Cs etc. ); 4) (тж. instare vestigiis L etc. ) преследовать по пятам, теснить (instare hosti L etc. и hostes Nep ; fugienti Eutr ; equis vincentibus aliquem H ); 5) усердно предаваться, целиком отдаваться (instare operi V ); настойчиво проводить, производить (instare obsidioni acriter QC ): instare favori numinis Lcn всячески использовать благоволение судьбы; instare currum V торопиться изготовить колесницу; 6) настаивать, усиленно просить, приставать с просьбами (alicui instare, ut... C etc. ); не переставать, упорно продолжать (instare poscere C ); 7) останавливаться, задерживаться (instare jugis V ).
īn-strepo, strepuī, strepitum, ere
īn-stringo, strīnxī, strictum, ere
īnstrūctio, ōnis
īn-strūctūra, ae
īnstrūctus, a, um
īnstrūctus, (ūs)
īnstrūmentum, ī
īn-struo, strūxī, strūctum, ere
īn-suāsibilitās, ātis
īn-suāvis, e
īn-sūdo, —, —, āre
īn-suēsco, suēvī, suētum, ere
īn-suētus a, um
īnsula, ae
īnsulārius, ī
īn-sulsus, a, um
īnsultātio, ōnis
īnsulto, āvī, ātum, āre
[intens. к insilio] 1) скакать, прыгать (alicui rei V, H ): insultare calcibus Ter стучать ногами (в ворота) || впрыгивать, спрыгнуть (insultare fluctibus O ; aquis T ); проноситься в пляске (insultare nemora V ); 2) издеваться, глумиться, насмехаться (alicui, aliquem или in aliquem C etc. ): insultare jacenti O глумиться над падшим, т.е. бить лежачего.
īn-sum, fuī, —, esse
īn-sūmo, sumpsī, sumptum, ere
īn-suo, suī, sūtum, ere
īn-super
īn-superābilis, e
īn-surgo, surrēxī, surrēctum, ere
īn-susurro, āvī, ātum, āre
in-tābēsco, tābuī, —, ere
in-tāctus, a, um
in-tēctus, a, um
integer, gra, grum
[из *intager от in + tango] 1) нетронутый, незатронутый, невредимый, целый (~ intactusque L ; lintea H ); свежий (mālum Su ; sc. caro H ); неубавившийся, неуменьшившийся (amnis T ); незадетый (existimatio C ; fama Sl ); пощажённый, непострадавший (gens a cladibus belli intĕgra L ); неистощённый, неослабленный (exercitus Nep ; vires Cs, L ); чистый, несмешанный (fons Lcr, H ; vinum Col ); безукоризненный (valetudo C, Su ); здоровый (corpus CC, O ); цветущий (aetas Ter, Su ): ~ aevi V в цвете лет, юный || полный (annus C ), integro die H с самого утра, ранним утром (когда весь день ещё впереди); ~ famā et fortunis Sl окружённый славой и богатством; rebus integris Cs, VP (re integrā C ) когда дело ещё было в исходном положении или не было решено; integra causa Ter, C ещё не приводившееся соображение; de (ex, ab) integro C, V, Su etc. сызнова; aliquem in integrum restituere юр. C, Cs восстановить кого-л. в прежнем положении (правах); 2) неиспользованный, непереведённый (comoedia Ter ); 3) несведущий, неопытный, незнающий (discipulus C ): ~ alicujus rei VF незнакомый с кем-л.; 4) здравый, лишённый предрассудков, непредубеждённый (~ mentis, animi H ; mens intēgra H ); беспристрастный (integrum se servare C ); честный, правдивый (vir, testis C ); незаинтересованный, бескорыстный (~ laudo H ; judicium intĕgrum T — ср. 6); неиспорченный (ingenium Sl , natura T ); неподкупный (judex C ); безупречный, невинный, нравственно чистый: ~ vitae H человек непорочной жизни || невиновный (~ a conjuratione T ); 5) неприкосновенный, нерушимый (jus C ); непоколебимый, неизменный, незыблемый (fides T ; veritas Su ); непорочный, девственный, целомудренный (filia Pl ; virgo Ter, Ctl ); 6) нерешённый: de aliquā re res est in integro C вопрос о чём-л. ещё не решён; est mihi integrum C я ещё не решил (т.е. за мной ещё остаётся свобода решения); sibi integrum reservare de aliquā re C оставить за собой свободу действий в чём-л.; integrum dare C предоставить свободу действий (выбора); haec non jam in integro nobis sunt C это мы должны уже считать делом (бесповоротно) решённым: de quo vobis integrum erit C что будет зависеть от вас; judicium integrum alicujus rei T право решать что-л. по своему усмотрению (ср. 4).
in-tego, tēxī, tēctum, ere
integrāsco, —, —, ere
integrātio, ōnis
integrē
[integer] 1) совершенно, полностью, целиком (mutare T ); 2) правильно, чисто (scribere AG ; dicere C ); 3) безукоризненно, честно, неподкупно (provinciam administrare Su ); беспристрастно (judicare C ).
integritās, ātis
integro, āvī, ātum, āre
integumentum, ī
intellēctio, ōnis
intellēctus, ūs
intellegēns, entis
intellegentia, ae
intellegibilis, e
intel-lego, lēxī (арх. lēgī Lcr, Sl ), lēctum, ere
in-temerātus, a, um
[temero] 1) нетронутый, незапятнанный, неосквернённый, тж. безукоризненный (corpus, castra T ; integrum et intemeratum beneficium Ap ); 2) чистый, несмешанный (fides, munera V ).
in-temperāns, antis
intemperanter
[intemperans] неумеренно, невоздержно, разнузданно (~ abūti aliquā re C ; concupiscere Nep , insequi L ).
in-temperantia, ae
in-temperātus, a, um
in-temperiae, ārum
in-temperiēs, ēī
in-tempestīvus, a, um
in-tempestus, a, um
in-temporālis, e
in-temptātus (intentātus), a, um
in-tendo, tendī, tentum, ere
intēnsus, a, um
intentātio, ōnis
intentē
intentio, ōnis
intento, āvī, ātum, āre
[intens. к intendo] 1) простирать, протягивать (manūs ad sidera Pt ); устремлять (oculos in aliquem Pt ); 2) угрожающе поднимать, направлять, грозить (intentare manūs in aliquem L или alicui Sen ): intentare sicam alicui C обнажить кинжал против кого-л.; arma Latinis intentare C угрожать латинянам войной; periculum intentatur ab aliquā re Q опасность грозит со стороны чего-л.; 3) обвинять: intentare alicui crimen Q возводить обвинение на кого-л.
intentus, a, um
intentus, ūs
intepēsco, tepui, —, ere
inter
inter-
inter-aestuo, —, —, āre
interāmenta, ōrum
inter-ārēsco, —, —, ere
высыхать, засыхать (glebae interarescunt Vtr ); сохнуть, чахнуть (animalia sine humoris potestate interarescent Vtr ); перен. приходить в упадок, погибать C .
inter-blandior, —, irī
intercalāris, e
[intercalo] вставной, добавочный, високосный (dies PM ; mensis Macr ): calendae intercalares C первый день високосного месяца; intercalares calendae priores C первый день первого високосного месяца (в Юлианском календаре таких месяцев было два ).
intercalātio, ōnis
inter-calo, āvī, ātum, āre
intercapēdino, —, —, āre
inter-capēdo, inis
inter-cēdo, cessī, cessum, ere
intercessio, ōnis
intercessor, ōris
intercessus, ūs
inter-cīdo, cīdī, cīsum, ere
[caedo] 1) перерезывать, прорезывать (venas PM ; aliquid acuto calamo Pall ); 2) перекопать, прорыть (montem C ; venas fontis Hirt ); 3) разделять, отделять, отрезывать: jugum valle a castris intercisum Hirt горная цепь, отделённая от лагеря долиной; colles vallibus intercīsi Hirt холмы, пересечённые долинами; 4) ломать, разрушать (pontem L ); сносить (aedes Dig ); 5) вырезывать (arundinetum Col ): intercidere commentarios PJ вырезывать листы из счётной книги.
inter-cido, cidī, —, ere
[cado] 1) падать между: ita in arcto stipatae erant naves, ut vix ullum telum in mari vanum intercideret L корабли стояли так плотно друг к другу, что едва ли хоть один снаряд пролетел между ними в море, ничего не задев; 2) случаться, приключаться: si quae intercĭdunt C если что-л. случится; 3) пропадать (oppida intercĭdunt PM ); погибать (inimici intercidunt C ): verba intercidunt Q слова выходят из употребления; intercidere memoriā L изглаживаться из памяти; hoc mihi intercĭdit H я этого не могу припомнить (я забыл это).
inter-cipio, cēpī, ceptum, ere
[capio] 1) перехватывать (litteras C ): intercipere venenum C выпить яд, предназначенный для другого; intercipere hastam V быть поражённым копьём, брошенным в другого; 2) захватывать (naves Cs ; commeatum Cs, L ; intercipere magnum numerum jumentorum Cs ); отнимать, отбивать, похищать (aliquid ab aliquo L и aliquid alicui O ; veram laudem Ph ): intercipere usum aurium QC лишать слуха; terga caput tangunt, colla intercepta videntur O головы соприкасаются с туловищами, (а) шеи словно отняты (исчезли) (о превращении людей в лягушек ); 3) губить, лишать жизни (intercipere aliquem veneno T ): naufragio interceptus T погибший при кораблекрушении; interceptus PJ похищенный (смертью), умерший; urbs intercepta Ap погибший (потонувший) город; intercipere Cerĕrem in spicis O уничтожить хлеб на корню; 4) преграждать, отрезывать (medio itinere intercepto L ); 5) прерывать, перебивать (medios sermones O ); 6) пресекать (hostium ingressūs T ).
intercīsē
intercīsio, ōnis
inter-cludo, clūsī, clūsum, ere
[claudo] 1) запирать (aliquem angustiis Cs ); 2) заграждать, преграждать, перерезывать (intercludere viam L ; aditum C ); отрезывать (aliquem ab exercitu, re frumentariā, commeatu Cs ); 3) мешать, препятствовать: dolore intercludor, quomĭnus ad te plura scribam C скорбь мешает мне писать тебе больше; 4) прикрывать (latus peltā St ).
interclūsio, ōnis
inter-columnium, ī
inter-curro, currī (cucurri), cursum, ere
intercurso, —, —, āre
[intens. к intercurro] 1) бежать, пробегать между, перемежаться (folia intercursantia PM ): inter enim cursant primordia principiorum motibus inter se Lcr (in tmesi ) первоначала (атомы) взаимно перекрещиваются в своих движениях; 2) от времени до времени нападать: segnius intercursantibus barbaris L так как нападения варваров ослабели; 3) находиться, пролегать, проходить (между) (ligneā intercursante membranā PM ).
inter-cursus, (ūs)
inter-cus, utis
inter-dīco, dīxī, dictum, ere
interdictio, ōnis
interdictum, ī
inter-do, (didī), datum, dare
inter-dum
interduo
inter-eā
inter-eo, iī, itum, īre
inter-equito, —, —, āre
interfectio, ōnis
interfector, ōris
inter-ficio, fēcī, fectum, ere
[facio] 1) истреблять, пожирать (fragmenta panis LM ); уничтожать (herbas C ; messes V ); 2) убивать (aliquem veneno Sl ): ob rem publicam interfecti C погибшие за республику || морить (aliquem fame Pl, L ); перебить (exercitum Nep, Eutr ); 3) лишать (aliquem vitā Pl, AG ); 4) перебивать, прерывать (interficere sermonem Ap ); 5) расстраивать (negotium CTh ).
inter-fluo, flūxī, flūxum, ere
течь (между), протекать (через, по) (nterfluere aliquid L, QC, PM, T , реже alicui rei Sen, Fl ): insulae interfluuntur, sc. mari Ap острова разделены морем; flumen Romanos Cheruscosque interfluebat T река (Визург) служила границей между владениями римлян и херусков.
inter-for, fātus sum, fārī
inter-fulgeo, —, —, ēre
inter-fundo, fūdī, fūsum, ere
лить между; med.-pass. interfundi разливаться, растекаться (interfusum mare PJ ); aequora interfusa Cyclădas H приливы у Кикладского архипелага; noviens Styx interfusa V девятикратно текущий (т.е. обтекающий подземное царство) Стикс; maculis interfusa genas (acc. graec. ) V (Дидона) с пятнами на щеках; nox interfusa St воцарившаяся ночь.
inter-garrio, (īvī), ītum, īre
inter-gerīvus, a, um
interim
inter-imo, ēmī, emptum (emtum), ere
interior, ius
[compar. к неупотр. *interus; superl. intimus] 1) находящийся ближе к середине (центру), т.е. внутренний (~ pars aedium C ): fossa ~ Cs внутренний (т.е. ближайший к городу) ров; epistulā interiore C в середине письма; interiorem ire O идти с правой стороны; gyrus ~ H внутренний (меньший) круг; interiore nota Falernum H вино, хранимое в более глубокой части подвала, т.е. самое старое и лучшее; 2) ближе находящийся, ближайший: rota ~ O колесо, находящееся со стороны объезжаемого финиша (на гонках ); navis ~ ictibus tormentorum L корабль, находящийся слишком близко к метательным снарядам, т.е. в непоражаемом (мёртвом) пространстве; ~ periculo vulnĕris L находящийся в неуязвимом месте (вне опасности); 3) находящийся в глубине, глубинный (terrae Mela ): interiora regni L внутренние (глубинные) области государства; nationes interiores C народы глубинных частей страны; 4) короткий, тесный, интимный (amicitia C ): litterae interiores C письма интимного содержания, но тж. глубокомысленные науки || тайный, секретный (consilia Nep ); 5) глубокий, основательный (studia AG ): ~ vis vocabuli AG более глубокий смысл слова.
interiōra, um
interius
inter-jaceo, —, —, ēre
interjectio, ōnis
interjectus, ūs
inter-jicio, jēcī, jectum, ere
[jacio] 1) бросать, помещать, класть, ставить (между, среди): interjicere sagittarios inter equites Cs расставить стрелков между всадниками || pass. interjici лежать, находиться (между) (nasus oculis interjectus est C ; aēr interjectus inter mare et caelum C ); 2) вставлять (inter Novembrem et Decembrem mensem duos alios Su ): interjecto intrinsĕcus pondere Ap подводя внутренний фундамент (под стену ); interjicere librum C написать тем временем (в промежутке) книгу; spatio mediocri interjecto Cs на небольшом расстоянии; inter horum aetates interjectus C живший в промежутке между ними; interjecto anno C по прошествии года; interjecto brevi spatio C по истечении короткого времени; 3) вводить в речь: pleraque sermone Latino interjicere T пересыпать свою речь многими латинскими словами; interjicere preces et minas T перемежать просьбы угрозами.
inter-jungo, jūnxī, jūnctum, ere
inter-lābor, —, lābī
inter-lego, —, —, ere
inter-līdo, līsī, līsum, ere
inter-ligo, —, —, āre
inter-lino, lēvī, litum, ere
inter-locūtio, ōnis
inter-loquor, locutus (loquūtus) sum, loquī
inter-lūceo, xī, —, ēre
inter-lūco, —, ātum, āre
inter-luo, luī, —, ere
interluviēs, ēī
inter-mēnstruus, a, um
находящийся на рубеже двух месяцев, т.е. относящийся к новолунию (tempus C ): lunā intermenstruā PM в новолуние.
inter-mico, micuī, —, āre
сиять, светиться (сквозь что-л.), просвечивать (tenebras intermicat ignis VF ): rutilum squamis intermicat aurum Cld багряным золотом отливает чешуя (драконов).
in-terminābilis, e
in-terminātus, a, um
inter-minor, ātus sum, ārī
in-terminus, a, um
inter-misceo, miscuī, mixtum (mistum), ēre
intermissio, ōnis f
[intermitto] 1) прекращение, задержка: ~ epistularum C прекращение переписки; ~ verborum C заминка в речи; febris ~ CC падение температуры до нормы; sine ullā temporis intermissione C без всяких перерывов; 2) упадок (eloquentiae C ); 3) мед. светлый промежуток, ремиссия (si furiosus habet intermissionem Dig ).
inter-mitto, mīsī, missum, ere
inter-morior, mortuus sum, morī
intermortuus, a, um
inter-mundia, ōrum
interna, ōrum
internecio, ōnis
internecīvus, a, um
inter-necto, —, —, ere
inter-nigro, —, —, āre
быть чёрным, чернеть (там и сям) Cld : maculae internigrantes St разбросанные там и сям чёрные пятна.
inter-niteo, —, —, ēre
светиться (сквозь что-л.), просвечивать (sidera internĭtent QC ); сверкать, блистать (местами или временами) (gemmae internitentes QC ; caeli fulgor internitens QC ).
inter-nōdium, iī
inter-nōsco, nōvī, nōtum, ere
inter-nūndinum, ī
internūntium, iī
internūntius, iī
internus, a, um
in-tero, trīvī, trītum, ere
inter-pateo, —, —, ēre
inter-pedio, —, —, īre
interpellātio, ōnis
interpellātor, ōris
inter-pello, āvī, ātum, āre
[intens. к pello] 1) перебивать (aliquem L, Cs ; orationem alicujus C ; fabulas Pt ); выступать с возражением: interpellando trahere tempus Sl затягивать (задерживать) перебиванием; 2) прерывать, нарушать (otium bello QC ); мешать, препятствовать (interpellare aliquem C, L ): interpellare trepidantes Pt положить конец чьим-л. колебаниям || преграждать, запрудить (alveolum QC ); задерживать, срывать (aliquid morte alicujus interpellatum est L ): interpellata voluntas Ap воля, натолкнувшаяся на препятствия; 3) докучать, приставать (с просьбами, вопросами ) (interpellare aliquem QC, Su ); 4) запрещать (fundo frui interpellari Dig ); 5) требовать возвращения долга (interpellare aliquem Dig ); 6) пытаться совратить (mulierem puellamve Dig ).
inter-plico, —, —, āre
inter-polis, e
interpolo, āvī, ātum, āre
[interpolis] 1) разглаживать, переделывать, ремонтировать, подновлять (togam C ); 2) искажать, подкрашивать (opus lepidissimum novā picturā Pl ); подделывать, фальсифицировать (tabulas C ).
inter-pōno, posuī, positum, ere
interpositio, ōnis
interpositus, (ūs)
interpres, etis
interpretāmentum, ī
interpretātio, ōnis
interpretor, ātus sum, ārī
inter-primo, pressī, pressura, ere
interpūnctio, ōnis
inter-pungo, pūnxī, pūnctum, ere
inter-quiēsco, quiēvī, quiētum, ere
inter-rādo, rāsī, rāsum, ere
inter-rēgnum, ī
inter-rēx, rēgis
in-territus, a, um
interrogātio, ōnis
interrogātōrius, a, um
inter-rogo, āvī, ātum, āre
inter-rumpo, rūpī, ruptum, ere
interruptio, ōnis
interruptus, a, um
inter-saepio, saepsī, saeptum, īre
огораживать, загораживать (foramina C ); преграждать, отрезывать (iter C ); отделять (urbem vallo ab arce L ): alicui conspectum alicujus rei intersaepire L скрыть что-л. от чьих-л. взоров.
inter-scapilium, тж. interscapulium и interscapulum, ī
inter-scindo, scidī, scissum, ere
inter-scrībo, scrīpsī, scrīptum, ere
inter-seco, secuī, sectum, āre
intersectio, ōnis
inter-sēmino, (āvī), ātum, āre
inter-sero, seruī, sertum, ere
вставлять: interserere oscula mediis verbis O перемежать слова поцелуями; interserere causam Nep ссылаться на (приводить в оправдание) причину.
inter-sero, sēvī, situm, ere
inter-sono, —, —, āre
inter-spergo, spersī, spersum, ere
[spargo] посыпать, пересыпать (in omnibus rebus remedia interspersa Ap ): interspersus rarā canitie Ap с небольшой проседью.
interspīrātio, ōnis
inter-spīro, —, —, āre
inter-sterno, (strāvī), strātum, ere
расстилать, раскладывать (между) (assulae taedis interstratae PM ): later bitumine interstratus Just кирпичи, прослоённые смолой.
inter-stinguo, (stīnxī), stīnctum, ere
inter-stinguo, —, —, ere
inter-sto, stitī, (stetī), —, āre
inter-strepo, —, —, ere
inter-struo, —, —, ere
inter-sum, fuī, esse
inter-texo, texuī, textum, ere
inter-trīmentum, ī
interulus, a, um
intervallātus, a, um
[intervallum] 1) разделённый промежутками, перемежающийся (febris AG ); 2) промежуточный (intervallato tempore Amm ).
intervallo, —, —, āre
inter-vallum, ī
inter-vello, vellī (vulsī), vulsum, ere
inter-venio, vēnī, ventum, īre
interventor, ōris
interventus, ūs
inter-versio, ōnis
inter-verto, vertī, versum, ere
inter-vigilo, āvī, ātum, āre
от времени до времени бодрствовать, временами просыпаться Lampr .
inter-vireo, —, —, ēre
inter-vīso, vīsī, vīsum, ēre
inter-volo, āvī, —, āre
летать (между), пролетать (medias urbes intervolare L ; fuscas auras St ): oculis (dat. ) intervolare VF носиться перед глазами.
inter-vomo, —, —, ere
in-testābilis, e
in-testātus, a, um
intestīnae, ārum
intestīnārius, ī
intestīnum, ī
intestīnus, a, um
in-texo, texuī, textum, ere
intextus, (ūs)
intimē
intimo, āvī, ātum, āre
intimus, a, um
[superl. к interior] 1) нижний, нательный (tunica AG ); 2) самый внутренний, глубочайший: ex intĭmo ventre suspirium trahere Pl глубоко-глубоко вздохнуть; in sacrario intimo C в самой сокровенной части святилища; 3) искренний, задушевный, сердечный (amicitia Nep ); самый доверенный, приближённый (Agerinus, ex intimis Agrippinae libertis T ); 4) тайный (consilium C ).
intimus, ī
intīnctio, ōnis
in-tingo (intinguo), tīnxī, tīnctum, ere
in-tolerābilis, e
in-tolerāns, antis
intoleranter
intolerantia, ae
in-tono, tonuī, tonātum, āre
in-tōnsus, a, um
[tondeo] 1) (тж. comā ~ Ap ) нестриженный, неподстриженный (capilli Tib ; crines Tib etc. ; caput O, Sen, Q ; mentum QC ; oves Col ); длинноволосый, бородатый: intonsi avi O бородатые римляне (т.е. ранних эпох); 2) перен. староримский, старого закала (Cato H ); 3) дикий, первобытный (homines intonsi et inculti L ); 4) лесистый (mons V ); покрытый листвой (capita quercuum V ).
in-torqueo, torsī, tortum, ēre
intortus, a, um
intrā
intrā
in-tractābilis, e
in-tractātus, a, um
in-traho, trāxī, tractum, ere
intrā-mūrānus, a, um
intremīsco, tremuī, —, ere
[inchoat. к intremo] задрожать, дрогнуть (manu intremiscente CC ; totum triclinium intremuit Pl ); затрястись (intremiscunt terrae PM ): intremuisse aliquid Sil задрожать при мысли о чём-л.
in-tremo, —, —, ere
in-trepidus, a, um
in-trīco, (āvī), ātum, āre
intrīn-secus
in-trītus, a, um
intrō
intro, āvī, ātum, āre
intrō-dūco, dūxī, ductum, ere
intrōductio, ōnis
intrōductor, ōris
intro-eo, īvī (iī), itum, īre
intrō-gredior, gressus sum, gredī
introitus, ūs
intrō-mitto, mīsī, missum, ere
intrōrsum
intrō-rumpo, rūpī, ruptum, ere
intrō-spicio, spēxī, spectum, ere
in-tueor, tuitus sum, ērī
in-tuitus, ūs
in-tumēsco, muī, —, ere
in-turbidus, a, um
intus
in-tūtus, a, um
in-ultus a, um
[ulciscor] 1) неотомщённый (hostes inultos abire sinĕre Sl ): ~ amisit animam Sl он испустил дух, не отомстив за себя; preces inultae H неуслышанные мольбы о мести; odium inultum H неудовлетворённая ненависть; 2) безнаказанный (injuria impunīta et inulta C ): aliquem inultum sinere C (esse pati C ; habere VM ) оставить кого-л. без наказания.
in-umbro, āvī, ātum, āre
in-unco, āvī, ātum, āre
inūnctio, ōnis
inundātio, ōnis
in-undo, āvī, ātum, āre
in-ungo (in-unguo), ūnxī, ūnctum, ere
in-urbānus, a, um
in-urgeo, ursī, —, ēre
in-ūro, ussī, ūstum, ere
in-ūsitātus, a, um
in-ustus a, um
in-ūtilis, e
inūtilitās, ātis
in-vādo, vāsī, vāsum, ere
in-valēsco, valuī, —, ere
становиться сильнее, усиливаться (res opibus invaluit C ; luxuria, amor invalescit Su, PJ ): verba invalescunt Q слова входят в употребление (становятся общеупотребительными).
in-validus, a, um
invāsio, ōnis
invectīcius, a, um
invectio, ōnis
invectus, (ūs)
in-veho, vēxī, vectum, ere
in-venio, vēnī, ventum, īre
inventio, ōnis
inventor, ōris
inventrīx, īcis
inventum, ī
invenustē
in-venustus, a, um
in-verēcundus, a, um
in-vergo, —, —, ere
inversio, ōnis
in-verto, vertī, versum, ere
investīgābilis, e
investīgātor, ōris
in-vestīgo, āvī, ātum, āre
in-vestio, (īvī), ītum, īre
in-vestis, e
inveterāsco, āvī, —, ere
[inchoat. к invetero] 1) стариться, стареть (compluribus bellis Cs ); 2) укореняться, внедряться, глубоко засесть (consuetudo inveterascit Cs ; malum inveteravit CC ; opinio inveterascit C ): inveteravit (ut) C принято (стало обычаем) (чтобы); inveterascere alicui rei срастись с чем-л. (honor huic urbi inveteravit C ); 3) оседать, обосноваться, надолго поселиться (hiemare atque inveterascere in Gallia Cs ); 4) быть отложенным в долгий ящик C ; 5) устаревать, приходить в забвение (inveterascet hoc quoque T ).
inveterātio, ōnis
inveterātus, a, um
in-vetero, āvī, ātum, āre
in-vicem
(тж. раздельно, см. vicis) adv. [vicis] 1) попеременно, поочерёдно, вперемежку: Etrusci ~ victi victoresque fuerunt L этруски были (попеременно) то побеждёнными, то победителями; inque vicem (in tmesi = et ~) Pers и в свою очередь; 2) взаимно, друг друга, друг с другом (flagitia objectare T ; diligere PJ ; se obtrectare T ): haec ~ obstant Q эти высказывания противоречат друг другу; ~ inter se gratari L поздравлять друг друга; ~ hostilia accipere T враждовать друг с другом; si quid volueris ~, faciam Sen если пожелаешь чего-л. взамен, сделаю; 3) с обеих сторон: alitum cantus canumque latratus ~ audiuntur PM с обеих сторон слышны птичье пение и собачий лай; 4) напротив, с другой стороны (requiescat Italia, evastetur ~ Africa L ); со своей стороны: habes res urbanas, ~ rusticas scribe PJ я написал тебе о городских делах, ты же напиши о том, что делается в деревне; ad ~ Veg, Eccl вместо; ab ~ Eccl наоборот.
in-victus, a, um
in-video, vīdī, vīsum, ēre
invidia, ae
invidiōsē
invidiōsus, a, um
[invidia] 1) полный зависти, завистливый (vetustas O ): 2) недоброжелательный, полный ненависти, злобный (malevolus et ~ C ); 3) достойный зависти, завидный, вызывающий зависть (fortuna VP ; opes T ); 4) делающий предметом ненависти, возбуждающий злобу, восстанавливающий (против): non invidiosa voluptas O удовольствие, которое ни в ком не вызовет чувства зависти; laudatrix Venus est invidiosa mihi O похвалы Венеры возбуждают ненависть ко мне (Елене); 5) ненавистный (apud bonos C ); отвратительный, гнусный (crimen C ): ~ ab aliquā re Caeltus apud C ненавидимый за что-л. || неприятный (atrocitas verborum C ).
invidus, a, um
in-vigilo, āvī, ātum, āre
in-violābilis, e
inviolātē
in-violātus, a, um
in-viscero, āvī, ātum, āre
in-vīsitātus, a, um
[visito] 1) невидимый (sidera Vtr ); 2) непосещённый (civitas Q ): nec lare alienus, nec pueritiā ~ Ap знакомый (с вами) домами, да и бывавший (у вас) с самого детства; 3) невиданный, небывалый, редкостный (nova acies L ): magnitudine ~ C невиданной величины; ~ alicui L, QC, Just etc. новый для кого-л.
in-vīso, vīsī, vīsum, ere
in-vīsus a, um
invīsus, a, um
invītābilis, e
invītāmentum, ī
invītātio, ōnis
invītātor, ōris
invīto, āvī, ātum, āre
invītus, a, um
in-vius, a, um
in-voco, āvī, ātum, āre
involito, —, —, āre
in-volo, āvī, ātum, āre
involūcrum, ī
involūtus, a, um
in-volvo, volvī, volūtum, ere
in-vulgo, āvī, ātum, āre